Terugblik Primaire levertumoren symposium 2026
Op woensdagavond 1 juli vond het symposium Primaire levertumoren plaats in de ECI Cultuurfabriek in Roermond. Tijdens deze informatieve avond werden zorgprofessionals bijgepraat over de laatste ontwikkelingen op het gebied van radiologische interventies, systemische therapieën en chirurgische behandelingen voor patiënten met een hepatocellulair carcinoom (HCC) en cholangiocarcinoom. Een betrokken groep medisch specialisten, verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen, casemanagers en andere zorgverleners uit de regio namen deel aan het symposium.
Na een welkomstwoord door Bibi Martens (radioloog, MUMC+) en Stefan Bouwense (chirurg, MUMC+) gaf Matthijs Kramer (MDL-arts, MUMC+) een overzicht van de HCC-zorg binnen OncoZON. Hij liet zien dat veel patiënten in de regio blijven voor een behandeling en dat de behandeluitkomsten gunstig afsteken ten opzichte van de landelijke cijfers. Volgens Kramer onderstreept dit de expertise binnen de regio. Tegelijkertijd benoemde hij de inzet van best supportive care als een onderwerp waarop regionale samenwerking verder kan worden versterkt.
Aansluitend ging Thomas de Clercq (interventieradioloog, MUMC+) in op de radiologische behandelmogelijkheden voor HCC. Hij besprak zowel curatieve ablatie als palliatieve endovasculaire technieken en lichtte toe welke behandelopties bij welke indicaties worden toegepast.
Judith de Vos-Geelen (medisch-oncoloog, MUMC+) nam de deelnemers vervolgens mee in de ontwikkelingen binnen de systemische behandeling van HCC. Zij besprak de verbeterde behandeluitkomsten sinds de introductie van atezolizumab/bevacizumab en ging in op alternatieve behandelopties voor patiënten bij wie deze therapie minder geschikt is (bijvoorbeeld sorafenib of lenvatinib), bijvoorbeeld vanwege een verhoogd bloedingsrisico. Daarnaast gaf zij een inkijkje in de veelbelovende studies naar nieuwe behandelmogelijkheden die momenteel lopen, waaronder in het MUMC+.
Vervolgens besprak Mariëlle Coolsen (chirurg, MUMC+) de rol van chirurgie binnen de behandeling van HCC. Hoewel de inzet van interventieradiologie de afgelopen jaren is toegenomen en chirurgie steeds minder vaak zal worden toegepast, blijft een operatieve behandeling een belangrijke optie voor patiënten (met een gezonde lever). Ook stond zij stil bij de verruimde resectiecriteria, de voordelen van minimaal invasieve en robotgeassisteerde chirurgie en het belang van een multidisciplinaire benadering om voor iedere patiënt de meest passende behandeling te kunnen bieden.
Tot slot ging Matthijs Kramer in op de rol van levertransplantatie bij patiënten met HCC en een cirrotische lever. Hij lichtte de samenwerking met transplantatiecentra in Aken en Rotterdam toe, waarbij de transplantatie daar plaatsvindt en de nazorg grotendeels in het MUMC+ kan worden uitgevoerd. Hoewel een zorgvuldige selectie noodzakelijk blijft, benadrukte hij dat een levertransplantatie bij geschikte patiënten altijd het overwegen waard is vanwege de goede behandelresultaten.
Na een pauze met een lichte maaltijd, waarin volop gelegenheid was om te netwerken, werd het programma vervolgd met een sessie over de behandeling van cholangiocarcinoom. Mathias Clarysse (fellow HPB-chirurgie, MUMC+) illustreerde dit onderwerp aan de hand van een praktijkcasus. Daarbij benadrukte hij het belang van tijdige verwijzing, zodat patiënten in een vroeg stadium kunnen worden beoordeeld voor de meest passende behandeling.
Aansluitend presenteerde Julien Luyten (PhD-student, MUMC+) de eerste resultaten van zijn promotieonderzoek naar het preoperatieve traject en primaire percutane stenting bij perihilair cholangiocarcinoom. Hij liet zien dat er nog weinig consensus bestaat over de optimale stadiëring en behandeling van deze complexe aandoening. Juist de afweging welke behandeling voor welke patiënt het meest geschikt is, vormt de grootste uitdaging. Om de besluitvorming verder te uniformeren is het landelijke pCCA Expert Panel opgericht, waarin verschillende academische centra (MUMC+, Erasmus MC, Amsterdam UMC, UMCG, UMC Utrecht en LUMC) tweewekelijks complexe casussen, studie-inclusies en de resectabiliteit van patiënten bespreken. Daarnaast ging Luyten in op zijn onderzoek naar galwegdrainage voorafgaand aan een operatie. Hoewel drainage complicaties met zich mee kan brengen, wijzen de resultaten erop dat deze aanpak voordelen biedt. Ook werden de eerste ervaringen met een nieuwe drainagetechniek binnen de TESLA-trial besproken.
Stefan Bouwense (chirurg, MUMC+) vertelde vervolgens over de toepassing van een hepatic artery infusion pump (HAIP) voor de behandeling van intrahepatisch cholangiocarcinoom. Met deze techniek wordt een oud chemotherapeuticum (floxuridine) via een onderhuids geplaatste pomp rechtstreeks in de leverslagader toegediend. De resultaten zijn veelbelovend, ook al kunnen ernstige complicaties optreden, zoals biliaire sclerose. Momenteel lopen verschillende studies naar de inzet van deze behandeling, zowel voorafgaand aan als na een operatie.
De laatste presentatie werd verzorgd door Naomi Gestels (MDL-arts, MUMC+), die inging op levertransplantatie als behandelmogelijkheid voor perihilair cholangiocarcinoom. Sinds 2011 behoort deze aandoening, onder strikte voorwaarden, tot de indicaties voor levertransplantatie. Door de uitgebreide selectieprocedure komt slechts een beperkte groep patiënten hiervoor in aanmerking. Gestels benadrukte echter dat een mogelijke transplantatie altijd bespreekbaar moet zijn binnen het multidisciplinaire behandelteam. Ook lichtte zij het belang van neoadjuvante chemotherapie voorafgaand aan levertransplantatie toe, omdat dit de kans op een recidief kan verkleinen.
Het symposium bood een waardevolle gelegenheid om kennis te delen, nieuwe inzichten op te doen en de samenwerking rondom de behandeling van primaire levertumoren verder te versterken. De levendige discussies na iedere presentatie onderstreepten de betrokkenheid en interesse van de aanwezigen. Dank aan alle sprekers, aanwezigen en onze sponsoren.